عربی برای خانوادههای مسلمان غیرعربزبان: از کجا شروع کنیم
بسیاری از پدر و مادرهای مسلمان میخواهند فرزندانشان عربی و قرآن کریم را بخوانند، هرچند در خانه به عربی صحبت نمیشود.
این یک مانع نیست.
کودک میتواند یاد بگیرد، به شرط آنکه اینها را داشته باشد:
- واژههای عربیِ کاملاً حرکتگذاریشده.
- تلفظ صحیح ضبطشده.
- معنای واژهها به زبانی که خانواده میفهمد.
- زمان منظم برای تمرین.
- پدر و مادر یا بزرگتری که او را به ادامهدادن تشویق کند.
با حروف و حرکات شروع کنید
الفبای عربی و علامتهای اصلی حرکتگذاری، پیشنیاز هستند.
کودک باید اینها را یاد بگیرد:
- شکل و صدای حروف.
- چگونگی اتصال حروف به هم.
- فتحه، کسره و ضمه.
- سکون و تشدید.
- صداهای کشیده.
این مرحله را باید آمادگی به شمار آورد، نه مرحلهای که تا مدت نامعلومی ادامه پیدا کند.
پس از آنکه کودک مبانی را فهمید، بلافاصله خواندن واژهها را آغاز کنید. شناخت الفبا از راه بهکاربردن آن قویتر میشود. کودکانی که فقط با حروف جدا از هم میمانند، شاید الفبا را بدانند اما هنوز در خواندن یک واژهی واقعی دچار مشکل باشند.
هدف این نیست که نام حروف بینقص از حفظ گفته شود. هدف این است که حروف برای خواندن به کار گرفته شوند.
پس از الفبا: تمرین و واژگان
وقتی مبانی آموخته شد، لازم نیست کودک صبر کند تا مجموعهی بزرگی از قواعد دستور زبان را بخواند.
او میتواند با اینها شروع کند:
- واژههایی از یک خانوادهی ریشهای.
- جملههای کوتاه با همان واژگان.
- یک داستان پیوسته.
- پرسشها، بازیها، املا و نوشتن.
- همان ریشه در آیهای از قرآن کریم.
هر بار که کودک واژهها را دوباره میخواند، واژگان آشناتر میشوند. در طول درسهای فراوان، این واژهها روی هم انباشته میشوند. کودک کمکم بخشهایی از جملههای تازه را میفهمد، چون برخی ریشهها، واژهها و الگوها را از پیش میشناسد.
کودکان چه مدت باید درس بخوانند؟
پانزده دقیقه نقطهی شروع خوبی است. هر جا که ممکن باشد، ۲۰ تا ۳۰ دقیقه به کودک فرصت بیشتری برای شنیدن، خواندن، تکرار و بهکاربردن واژگان میدهد.
تمرین منظم در چند روز هفته بهتر از یک درس طولانی است که پس از آن، تا آخر هفته هیچ تماسی با عربی نباشد.
مهمترین پرسش این نیست که کودک چند درس را باز میکند؛ این است که کودک چند بار واژهها را میخواند و به کار میبرد.
آیا پدر و مادر باید عربی بلد باشند؟
نه.
Arabic by Roots برای واژهها و جملهها، صداهای واقعیِ ضبطشده با صدای معلم مرد ارائه میدهد. معنای واژهها و راهنماییها نیز به چند زبان در دسترس است تا پدر و مادر بتوانند از راه زبانی که در خانواده به آن مسلطترند، از کودک پشتیبانی کنند.
پدر و مادر هم میتوانند در کنار کودک یاد بگیرند. این کار پیام نیرومندی میفرستد: یادگیری عربی چیزی است که خانواده به آن اهمیت میدهد و با هم تمرینش میکند.
خواندن، فهمیدن و صحبتکردن
این مهارتها با هم مرتبطاند، اما یکسان نیستند.
Arabic by Roots نخست بر خواندن تمرکز میکند و در کنار آن، واژگان و فهم نیز رشد میکنند. صحبتکردن کامل در گفتوگو نیازمند تمرین گستردهتری است و میتواند جداگانه پرورش یابد.
هدف نخست این است که حروف، واژهها و الگوهای جملههای عربی روزبهروز آشناتر شوند.
چگونه انگیزهی کودک را حفظ کنیم
- موضوع درسی را انتخاب کنید که کودک دوست دارد.
- بهجای آنکه همیشه دنبال چیز تازهای بگردید، داستانها را دوباره بخوانید.
- از کودک بخواهید یک واژه را به شما یاد بدهد.
- ریشههای آشنا را در واژههای قرآنی نشانش بدهید.
- پیوستگی و تلاش را تحسین کنید، نه بینقصبودن را.
- با بازگشت به درسی قدیمیتر، بگذارید کودک پیشرفت خودش را بشنود.
پرسشهای پرتکرار
آیا کودک میتواند عربی را از راه انگلیسی، فرانسوی، اردو یا زبان دیگری که در خانه صحبت میشود یاد بگیرد؟
بله. کودک میتواند صدا و شکل نوشتاری عربی را بیاموزد و در همان حال، معنا را از راه زبان خانواده بفهمد.
آیا مدرسهی آخر هفته کافی است؟
مدرسهی آخر هفته میتواند کمک کند، اما تمرین مکرر در خانه مهم است. زبان به تماس منظم نیاز دارد، نه فقط یک جلسه در هفته.
آیا باید صبر کنیم تا الفبا کاملاً بینقص شود؟
نه. همین که کودک حروف اصلی و حرکات را شناخت، آنها را در واژههای واقعی به کار بگیرید. تمرین خواندن، الفبا را تقویت خواهد کرد.
آیا صحبتکردن باید پیش از خواندن بیاید؟
نه لزوماً. کودک میتواند خواندن عربی و واژگان را بسازد، حتی وقتی در خانه عربی صحبت نمیشود. گفتوگو میتواند بعدها با تمرین بیشتر شکل بگیرد.